Przemienienie Pańskie na Sądecczyźnie to nie tylko Sądecka Góra Tabor, którą zostało okrzyknięte sanktuarium w nowosądeckiej bazylice. Kult Pana Jezusa Przemienionego od dziesiątek lat rozwija się także w Krużlowej k. Grybowa. Wierni skupiają się tu wokół słynącego łaskami obrazu. Pielgrzymują także pieszo na coroczny Wielki Odpust.

Od rycerstwa do sanktuarium

Dzieje parafii w Krużlowej wiążą się z historią miejscowości, która była własnością możnego rodu Pieniążków. To właśnie sędzia ziemski, starosta sądecki i nowotarski, a także bliski współpracownik króla Zygmunta Starego, którym był Jan Pieniążek, ufundował w 1520 r. w Krużlowej Kościół pw. Narodzenia Najświętszej Maryi Panny. Pozycja fundatora i jego obeznanie w sztuce miały wpływ na wystrój kościoła, o czym świadczy wiele zabytków zdobiących krużlowską świątynię.

Budynek wielokrotnie przechodził konserwacje, ale też został rozbudowany. Pierwotna bryła świątyni składała się z trójbocznie zamkniętego prezbiterium oraz nawy głównej zbudowanej na planie prostokąta. Później dobudowano murowaną zakrystię i dzwonnicę.

W latach 80. ubiegłego wieku ruszyła budowa nowego kościoła parafialnego, która zakończyła się w 2003 r. Budowniczym był ks. Kazimierz Stępień, który zwykł mawiać, że świątynia ta jest „największym cudem Chrystusa Przemienionego w krużlowskim sanktuarium”. W 2003 r. bp Wiktor Skworc dokonał konsekracji nowego kościoła. W głównym ołtarzu znajduje się cudowny obraz Przemienienia Pańskiego, umieszczony w specjalnym kasetonie, zasłaniany i odsłaniany wizerunkiem Jezusa Ukrzyżowanego przy dźwiękach fanfar.

Obraz słynący łaskami

Kult Przemienienia Pańskiego w Krużlowej rozwija się od stuleci. Z XVIII wieku pochodzą pierwsze adnotacje dotyczące ołtarza dedykowanego Przemienieniu Pańskiemu. Obraz jest jednak znacznie starszy, bo – jak twierdzą znawcy sztuki – powstał ok. 1500 r. w gotyckim warsztacie małopolskim. – Według różnych zapisków, zwłaszcza tych z wizytacji biskupich, wynika jasno, że już przynajmniej od XVI-XVII wieku ten obraz był otoczony wielką czcią – informuje ks. Marek Szewczyk, proboszcz parafii w Krużlowej. – Nie tylko przyciągał swoim pięknem zewnętrznym, ale przede wszystkim jest to głębokie oddziaływanie Pana Jezusa na tych, którzy tutaj przybywają.

Cudowny wizerunek Przemienienia Pańskiego powstał na prostokątnej lipowej desce. Widzimy tu młodą twarz pełną powagi i dostojności, namalowaną w stylu veraikon, co oznacza, że przedstawiona jest tu sama twarz Jezusa na ciemnym tle. Głowę Pana otacza złoty nimb zdobiony promieniami i stylizowaną ornamentyką roślinną. Osobom, które patrzą na obraz, może się wydawać, że Chrystus wodzi za nimi oczyma. W dolnej części obrazu widnieje napis w języku łacińskim: Salve Sancte Facies nos Redemptoris („Witaj, Święte Oblicze Naszego Odkupiciela”).

W XVII wieku obraz przemalowano „po formie” i dzisiaj współistnieją w nim dwie warstwy malarskie – pierwotna skryta jest pod XVII-wieczną. – Wiadomo, że przez wieki zmieniały się pewne warstwy nakładanych tam farb, ale Pan Jezus jest ten sam – wyjaśnia ks. Szewczyk.

Ze względu na bliskie położenie sanktuariów krużlowskiego i nowosądeckiego często porównuje się obrazy w obu świątyniach. Czasem mówi się też, że jeden był kopią drugiego. Większość historyków sztuki zajmujących się motywem veraikon nie dopuszcza takiej możliwości, co potwierdzają też odpowiednie analizy. – Według danych, przed wielu laty na Sądecczyźnie i na terenach podkrakowskich wędrował obraz z Bizancjum. Można by powiedzieć – prawzór obrazu, który został później wykonany do Krużlowej ze względu na gniazdo rodzinne właścicieli ówczesnych ziem Jana Pieniążka – opowiada ksiądz proboszcz. I dodaje: – Dla Nowego Sącza również powstał obraz. Według badań, mamy dwa równoległe dzieła, które zostały namalowane w tym samym czasie.

Pieszo pokonują kilometry

Wierni z Krużlowej i okolic przybywają do sanktuarium przez cały rok. Ci, którzy tu docierają, modlą się przed obrazem, a wielu pielgrzymów na kolanach przechodzi też wokół ołtarza, prosząc w ważnych dla siebie intencjach. Na przełomie lipca i sierpnia odbywa się tu tygodniowy odpust ku czci Przemienienia Pańskiego. Wtedy liczba wiernych jest największa.

Poszczególne dni odpustu dedykowane są konkretnym grupom: rodzinom, stowarzyszeniom oraz ruchom katolickim. Przychodzą tu m.in.: strażacy, mundurowi, hodowcy gołębi pocztowych, pszczelarze, rolnicy, osoby życia konsekrowanego. – Zaczynamy zazwyczaj od rodzin i błogosławieństwa dzieci, ale mamy też dzień dedykowany młodzieży czy osobom chorym i starszym – informuje ksiądz proboszcz.

– Swoje miejsce znajdzie tu każdy – podkreśla p. Anna z Krużlowej, parafianka, która nie wyobraża sobie roku bez udziału w odpuście. Wyznaje: – Staram się tu być zawsze w tym czasie przynajmniej kilka razy, bo jest za co dziękować. Mamy ogromne wsparcie od Jezusa Przemienionego. On wspiera nas każdego dnia roku, więc też często chcemy tu być. Inna parafianka, p. Aneta, zapewnia: – W tym kościele jest wyjątkowy klimat. Wystarczy tu wejść na chwilę i wszelkie zmartwienia znikają. Czuje się tu opiekę Jezusa Przemienionego.

Pątnicy decydują się też często na pieszą wędrówkę do sanktuarium. Przychodzą tu wierni z siedmiu różnych parafii. – Przychodziłam tu kiedyś z moją mamą, teraz przekazuję tę tradycję kolejnemu pokoleniu – opowiada p. Joanna, która szła z Grybowa. Jej mąż, p. Adam, dodaje: – Uzyskaliśmy w Krużlowej wiele łask, chcemy więc dziękować. Pielgrzymka jest też formą przeproszenia za to, co złego robiliśmy.

Wędrówkę w trakcie tygodniowego odpustu podejmują również grupy z poszczególnych miejscowości należących do Parafii Narodzenia Najświętszej Maryi Panny, czyli wierni z Krużlowej Wyżnej, Krużlowej Niżnej oraz Starej Wsi. Mimo że są tu w każdą niedzielę roku, to w czasie tygodniowego odpustu nierzadko rezygnują z przyjazdu samochodem i wybierają pieszą pielgrzymkę.

Żeby podziękować Bogu, pielgrzymi często wpisują swoje świadectwa do Księgi Łask, która ma już kilkanaście tomów. – Zawsze jest otwarty przedsionek kościoła. Pielgrzymi wpisują podziękowania i równocześnie prośby do Pana Jezusa Przemienionego. Wypełniają też karteczki – informuje ks. Szewczyk i zaznacza, że zapisane intencje są odczytywane w każdy czwartek w trakcie nowenny do Jezusa Przemienionego.