Odpust na Wzgórzu św. Wojciecha w Gdańsku to jedno z najważniejszych wydarzeń religijnych i tradycyjnych w archidiecezji. Każdego roku w niedzielę najbliższą liturgicznemu wspomnieniu św. Wojciecha (23 kwietnia) to historyczne wzniesienie staje się celem pielgrzymek tysięcy wiernych, co stanowi kontynuację tradycji sięgającej średniowiecza. Pielgrzymi przybywają tu pieszo z wielu gdańskich parafii, a także z okolicznych miejscowości. Procesje z relikwiami świętego, niesionymi uroczyście na szczyt wzgórza do zabytkowej kaplicy, nadają wydarzeniu podniosły charakter.

Śladami męczennika

Uroczystości odpustowe upamiętniają misję czeskiego biskupa św. Wojciecha, który na tym wzgórzu w 997 r. odprawił Mszę św. i udzielił chrztu pogańskim wówczas mieszkańcom Gdańska przed swoją ostatnią podróżą do Prus. W XV wieku w miejscu nauczania misjonarza wybudowana została kapliczka. W środku znajdują się ołtarz z figurą św. Wojciecha oraz relikwiarz w kształcie małej monstrancji z jego relikwiami. Centralnym punktem obchodów jest zazwyczaj uroczysta Suma odprawiana przy ołtarzu polowym u stóp wzgórza lub w samym sanktuarium. W tym roku przewodniczył jej będzie nuncjusz apostolski w Polsce abp Antonio Guido Filipazzi. Spotkanie na wzgórzu poprzedzą cztery pielgrzymki: z Bazyliki Mariackiej z relikwiami św. Wojciecha, z Kościoła św. Mikołaja w Łęgowie, z domu seminaryjnego na Starych Szkotach i z Pruszcza Gdańskiego.

Miejsce, które zobowiązuje

Gospodarzami Wzgórza św. Wojciecha byli najpierw benedyktyni, którzy mieli spore doświadczenie w prowadzeniu misji chrystianizacyjnych w trudnych warunkach. Po nich biskup kujawski Stanisław Szembek sprowadził do parafii misjonarzy ze Zgromadzenia św. Wincentego a Paulo w Krakowie. Byli oni powołani do prowadzenia misji i opieki nad chorymi, biednymi i sierotami. Otworzyli tu dom misyjny i prowadzili szkołę. Po nich parafią opiekowali się księża diecezjalni. Dzięki ks. Brunonowi Lemkemu parafianie w 1928 r. przystąpili do budowy 14 stacji Drogi Męki Pańskiej – tzw. Kalwarii Świętowojciechowej, która do dziś służy rzeszom pielgrzymów przybywającym do sanktuarium.

Najstarszym i najcenniejszym zabytkiem świątyni jest drewniany tryptyk z czasów średniowiecza, który udało się uratować z pożaru kościoła w 1537 r. W barokowym ołtarzu głównym umieszczony jest obraz św. Wojciecha z XV wieku. W bocznej Kaplicy Relikwii znajduje się XVII-wieczna figura św. Wojciecha wykonana z dwóch rodzajów marmuru.